Lao Xie Xie fotoğrafçı olmayı pek önemsemiyor. Kamera sadece fikirleri gerçekleştirmeye yarayan bir araç. “2022’de fotoğraf çekmek için büyük bir yeteneğe ihtiyacınız yok. Bu nedenle artık fotoğraftaki estetik farklı bir hal alıyor ve insanlar onun ardındaki kavramsallığı anlamayı tercih ediyor.” Lao Xie Xie, Çin’in Şanghay’da yaşayan Z kuşağının sesi. Bu gençler Çin toplumunun sıkı disiplinini reddediyorlar ancak diğer ülkelerde yaşayan çağdaşlarının aksine bundan kaçamıyorlar. Onlarınki, VPN’le bağlanılan, çevrimiçi bir isyan. Bir başka Çinlinin onları yargılayamayacağı veya polise ihbar edemeyeceği Instagram gibi batılı bir sosyal mecrada topluluklarını oluşturuyorlar. Çin’in geleneksel sosyal değerlerine karşı çıkan çıplaklık ve çarpıcı coşku birleşerek görüntüleri daha çekici hale getiriyor. Yaratıcılık aynı fethetmeye benziyor!

“Kendimi tanımlamam gerekirse bir imaj yaratıcısı olduğumu söylerim” diyorsun. Bize yaratım sürecinden bahseder misin?

Yaratım sürecim günlük yaşamımdan besleniyor. Yolda yürürken ilgimi çekebilecek özel bir mekan ya da obje gördüğümde, onu kafamın içindekilerle eşleştirmek üzere düşünmeye başlıyorum ve unutmamak için telefonuma notlar alıyorum. Sorun şu ki, seyahat etmeden geçirdiğim 3 yılın ardından yaratıcılığımın tıkandığını ve biraz hava değişimine ihtiyaç duyduğumu hissediyorum…

Fotoğrafçılığı diğer sanat dallarından ayıran nedir?

Bence en büyük fark şu: Daha önce hiç fotoğraf çekmemiş birinin eline iyi bir kamera verirseniz birkaç hoş kare yakalayabilir ama hiç resim yapmamış birine fırça verirseniz kesinlikle çirkin bir şeyler yapacaktır. 2022’de fotoğraf çekmek için büyük bir yeteneğe ihtiyacınız yok. Bu nedenle artık fotoğraftaki estetik farklı bir hal alıyor ve insanlar onun ardındaki kavramsallığı anlamayı; örneğin tuvalet kağıdı gibi kolayca fark edilebilen tek bir stili tercih ediyor…

Görüntülerinde bol miktarda “ironi”ye yer veriyorsun. Bunun kişisel yaşamındaki yansımaları nasıl oluyor?

Evet, kesinlikle problemleri çok ciddiye almayan biriyim. Bence yaratıcılık, bir kadını fethetmeye veya onu güldürmeye ya da ağlatmaya benziyor…

Bence yaratıcılık, bir kadını fethetmeye veya onu güldürmeye ya da ağlatmaya benziyor…

Lao Xie Xie mahlasının ardında nasıl bir hikaye yatıyor? 

Lao Şanghay’da yaşadığım ilk yer olan Laoximen’den geliyor (Şanghay’da bir bölgenin ismi) ve xie xie de Çincede öğrendiğim ilk kelime, “teşekkürler” demek. Hikayenin başlangıcını hep sevmişimdir…

“Kendini ifade etme özgürlüğü”nden ve bunun işlerindeki yansımasından bahseder misin?

Önemli olan, kendine karşı dürüst olabilmek diye düşünüyorum. Bir mahlas kullanmak, tuhaf yanlarımı, hayatımın kalanından ödün vermeden ifade edebilmemi sağlıyor – özellikle de seni yargılamaya hazır, yaptığın sanatı bilse sana başka iş vermeyecek olan bir toplumda yaşarken. Başkalarının değerlendirmelerini hiçbir şekilde takmayan, sevdikleri işi yaparak geçimini sağlayan insanları çok takdir ediyorum. Yakın gelecekte ben de onlardan biri olmak istiyorum…

Şanghay’da yaşayan Z kuşağının bakış açısını nasıl tanımlarsın?

Covid’den önce kırsala gidip ferah bir nefes alabileceklerini düşünüyordum ama sonra seyahat imkanları kısıtlandı. Aynı zamanda hükümet tarafından yavaş yavaş beyinlerinin yıkandığını düşünüyorum. Böyle diyorum çünkü ABD temsilcisi Pelosi Tayvan’a indiğinde kendi sosyal medya çevremde birçok insanın parti tarafından popülizmi teşvik etmek için kullandığı ifadelerle savaşı kışkırttığını gördüm; bunlar etrafta renkli saçlar, piercing’ler, dövmelerle dolaşan kişilerdi. Şimdi Çin propagandasına boyun eğmiş o çakma asilerin adını bile anmak istemiyorum.

Haklar konusunda bir ilerleme görüyor musun? Yoksa her şey daha kötüye mi gidiyor?

Şu anda bu ülkenin geleceğiyle ilgili görüşüm oldukça olumsuz. Tek umudum siyasi liderlerin değişip Çin’i yeniden dünyanın geri kalanına açmaları, yoksa yine her şeyi kaybedecekler. 

Lao Xie Xie Instagram’da doğdu ama bugün TikTok’la birlikte sosyal medya değişmeye başladı. Sesimi yeniden nasıl duyuracağım konusunda emin değilim ama ortaya koyduğum işe güvenim tam.

En büyük ilhamı nereden alıyorsun?

Yaşadığım durumdan. Eğer model ve içinde bulunduğum an bana iyi bir enerji veriyorsa ortaya çıkan eser de daha iyi oluyor. Bazı modellerin kamera karşısında çok iyi olduğu ama gerçek hayatta pek dost canlısı sayılamayacağı zamanlar da oluyor, bu da işin etkisini azaltıyor. Biriyle sevişmek gibi bir şey bu – kadın çok güzel olsa da doğru kıvılcım çakmadığında seks pek iyi olmuyor. 

Sence sosyal özgürlük nasıl bir şey?

Bazı saçmalıklar dışında Antik Yunan toplumu, benim özgürlük anlayışıma oldukça yakın diyebilirim. Sahip olduğun varlıklara kölelik etmek yerine, sanatın ve düşünme becerilerinle toplumun az çok değerli bir üyesi oluyorsun. Yargı ve yaftalamalar olmadan sevişebiliyorsun. 2022’de insanları niteliklerine göre değerlendirmemiz gerekiyor. 

Bir sanatçı olarak ileride seni neler bekliyor?

Uzun vadede düşününce, hayatıma sanatımla devam etmek istiyorum. Kısa vadede ise kitabımı yayımlamak istiyorum ama pek kolay olmayacak gibi görünüyor. Bu röportajı okuyan ve konuyla ilgilenen bir yayıncı olursa haber verin lütfen.

Sosyal medya ve eserlerin arasındaki ilişkiye gelirsek; kitlelere hitap etmenin en iyi yolu bu mu?

Lao Xie Xie Instagram’da doğdu ama bugün TikTok’la birlikte sosyal medya değişmeye başladı. Sesimi yeniden nasıl duyuracağım konusunda emin değilim ama ortaya koyduğum işe güvenim tam.

İçine kapalı bir karakter misin yoksa dışa mı dönüksün?

%100 içe kapalıyım. Tanımadığım biriyleyken çok farklıyım, zamanla açılıp daha dostane bir tavır benimsiyorum.

Interview by Duygu Bengi